Cechy idealnego Partnera (2) – dojrzały człowiek

07.06.2010 autor: Ryszard Sowiński

Komu powierzyliby Państwo część swojego majątku? Odpowiedzialność za przyszłość pracowników Państwa Kancelarii i ich rodzin? Swoją przyszłość?

ostatnim  wpisie wymieniłem 10 cech idealnego Partnera – w pierwszej kolejności wskazałem, że Partner powinien być dojrzałym człowiekiem. Dojrzałość to nic innego jak osiągnięcie najwyższego poziomu rozwoju w jakiejś dziedzinie – można być dojrzałym prawnikiem, dojrzałym menedżerem czy liderem. Tutaj zajmę się dojrzałością osobowości, dojrzałością „w byciu człowiekiem”.

Partnerstwo oznacza wzięcie odpowiedzialności za siebie, za losy zatrudnionych w Kancelarii pracowników i ich rodzin a także za pomyślność innych Partnerów. Taką odpowiedzialność można powierzyć jedynie osobie dojrzałej. Wszyscy znamy przykłady osób dojrzałych – cenimy je za stabilność, wewnętrzną spójność i spokój, za kierowanie się w życiu wartościami – jesteśmy gotowi obdarzyć je zaufaniem. Znamy też osoby, które zachowują się w sposób niedojrzały i wiemy jakie spustoszenie potrafią siać dookoła, zapraszanie ich do grona Partnerów to błąd, który może mścić się latami. Spośród różnych wymiarów dojrzałości warto zwrócić tutaj uwagę na trzy jej odmiany:

  • dojrzałość emocjonalną,
  • odporność psychiczną (będącą w istocie jednym z elementów dojrzałości emocjonalnej) oraz,
  • dojrzałość moralną.

Dojrzałość emocjonalna oznacza umiejętność radzenia sobie z emocjami. To „radzenie sobie” obejmuje co najmniej cztery sfery – (1) kontrolę samych emocji, (2) kontrolę wpływu emocji na zachowanie, (3) kontrolę wpływu emocji na postrzeganie rzeczywistości i poglądy oraz (4) rozpoznawanie i respektowanie emocji innych ludzi. Dojrzałość emocjonalna to przede wszystkim samoświadomość, samoregulacja i empatia.*

Człowiek dojrzały emocjonalnie jest świadomy własnych emocji potrafi je nazwać, osłabiać lub wzmacniać i kontroluje sposób ich ujawniania, potrafi myśleć w chwili odczuwania nawet najbardziej intensywnych emocji. Człowiek dojrzały kształtuje swoje postawy pod wpływem przemyśleń i racjonalnej oceny i nie pozwala, aby emocje zniekształcały tą ocenę i postrzeganie rzeczywistości (chodzi tu np. o niesprawiedliwą ocenę podwładnych polegającą na faworyzowaniu tych, których się lubi i negatywnym ocenieniu tych, których się nie lubi albo na pozytywnym ocenianiu tych, z którymi się współpracuje i negatywnym tych, z którymi współpracują inni).

Innym wymiarem dojrzałości emocjonalnej jest umiejętność rozpoznawania, respektowania i wbudzania emocji u innych. Osoba dojrzała emocjonalnie silnie oddziaływuje na otoczenie „zarażając” współpracowników pozytywnymi emocjami i sprawiając, że są oni bardziej efektywni a w Kancelarii tworzy się dobra atmosfera pracy.

Osoby niedojrzałe emocjonalnie są niecierpliwe, agresywne i zmienne – pozwalają, aby emocje wpływały na ich zachowanie oraz ocenę rzeczywistości. Każdy z nas potrafi zapewne wskazać przykład „toksycznego” szefa działającego pod wpływem emocji i kształtującego w sobie obraz rzeczywistości zgodny z jego emocjami a nie ze stanem obiektywnym. Osoby takie potrafią zaciągnąć Kancelarię na skraj przepaści – brak motywacji pracowników, zła reputacja organizacji,  trudności we wdrażaniu zmian, niedojrzałość kultury organizacyjnej czy wreszcie ludzkie cierpienie wynikające ze stresu i wypalenia – to tylko niektóre przykłady. Spustoszenia wywoływane przez niedojrzałych emocjonalnie Partnerów uniemożliwiają harmonijny rozwój całej organizacji. Jeżeli dzień w Kancelarii zaczyna się od spekulacji w jakim nastroju jest dzisiaj szef – warto już dziś rozważyć zmianę pracy.

Odporność psychiczna to jeden z wymiarów dojrzałości emocjonalnej. To umiejętność znoszenia negatywnych emocji, które towarzyszą przecież każdemu z nas. Odporność psychiczna polega na kontrolowaniu reakcji na przeciwności. Człowiek odporny psychicznie jest wytrwały, elastyczny i łatwo przystosowujący się do nowych warunków, odważny i pewny siebie. Nie poddaje się działaniu naturalnych mechanizmów obronnych towarzyszących sytuacjom stresowym. Osoby, którym brakuje odporności psychicznej wykształcają w sobie trzy rodzaje reakcji obronnych na sytuacje stresowe  – ucieczka (unikanie ludzi, sytuacji, wycofanie się, ograniczenie aktywności), agresja (wyładowanie emocji, zemsta) i racjonalizacja (usprawiedliwianie się, zrzucanie winy na innych lub na los). Wszystkie te reakcje szkodzą organizacji – bez odporności psychicznej trudno jest stawiać czoła przeciwnościom i przeprowadzać zmiany.

Dojrzałość moralna – to kierowanie się w życiu przyjętym systemem wartości – umiejętność oceny tego co jest dobre a co złe i gotowość przyjęcia konsekwencji własnego postępowania, odpowiedzialność za skutki swoich zachowań – zarówno tych zgodnych jak i tych niezgodnych z wyznawanymi wartościami.

Sposób moralnej oceny rzeczywistości rozwija się u człowieka w sześciu fazach** następujących po sobie wraz z dojrzewaniem człowieka. We wczesnych fazach naszym postępowaniem kieruje (między innymi) strach przed karą, chęć zaspokojenia własnych potrzeb czy też potrzeba przypodobania się innym. Dopiero  fazie piątej i szóstej jednostka podejmuje decyzje (5) kierując się poczuciem sprawiedliwości wynikającym z potrzeby poszanowania praw innych ludzi i wreszcie (6) na podstawie uniwersalnych zasad moralnych zaakceptowanych przez tą jednostkę i uznanych za własne („uwewnętrznionych”).

Posiadanie uwewnętrznionych zasad oraz sumienia, pozwalającego na ocenianie własnego postępowania w oparciu o te zasady to cechy osoby dojrzałej moralnie.

Warunkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania Kancelarii jest zaufanie, jakim obdarzają się nawzajem Partnerzy. Kwestii zaufania poświęcę odrębny wpis. W tym miejscu poprzestanę jedynie na stwierdzeniu, że zaufaniem obdarzyć można jedynie osobę prawą – kierującą się w życiu zasadami i wartościami a nie partykularnym interesem. Ktoś powie – idealizm, w biznesie liczą się tyko interesy. Ja jednak stawiam inną tezę – zdrowej i trwałej Kancelarii nie zbuduje zespół Partnerów, których postępowaniem kierują (podobnie jak spekulantami giełdowymi) pierwotne emocje – chciwość i strach – zbuduje ją natomiast zespół oparty na wartościach – przede wszystkim na sprawiedliwości i zaufaniu.

Pisząc o dojrzałej osobowości wymienia się również inne jej cechy:

  • realne poznanie świata,
  • akceptacja siebie,
  • postawa miłości,
  • spójność wewnętrzna,
  • sens życia,
  • hierarchia wartości,
  • szerokość zainteresowań,
  • pozytywna postawa wobec życia,
  • chęć tworzenia.

Komu powierzyliby Państwo część swojego majątku? Odpowiedzialność za przyszłość pracowników Państwa Kancelarii i ich rodzin? Swoją przyszłość?

Na swojej drodze, podobnie zresztą jak i pewnie większość z Państwa, spotkałem wielu zarówno  dojrzałych jak i niedojrzałych Partnerów. Pewność, mądrość, szacunek i godność – takimi przymiotnikami określiłbym przedstawicieli pierwszej grupy. Takich właśnie cech szukałbym u osób, które miałbym obdarzyć zaufaniem i którym miałbym powierzyć część swojego majątku i swoją przyszłość.

Brak dojrzałości w którymkolwiek z opisanych wymiarów nie oznacza przekreślenia możliwości osiągnięcia Partnerstwa. Dojrzałość osiąga się bowiem dzięki pracy nad sobą. Dlatego jedni potrafią osiągnąć dojrzałość w wieku 30-40 lat a inni pozostają niedojrzali do później starości.

Jeżeli tym postem pomogłem komuś choć trochę w tym dążeniu, bardzo się z tego cieszę.

PS. Dziękuję Tomaszowi Sękowi za celne spostrzeżenia i uwagi pomocne przy redagowaniu tego wpisu. Wkrótce kolejne refleksje na temat cech „idealnego Partnera”.

 

* Goleman D., Inteligencja emocjonalna, Warszawa 2007.
** Trivendi V.U. Shehada M. Lynn B., Impact of Personal and Situational Factors on Taxpayer Compliance – An Experimental Analysis, Journal of Business Ethics 2003 nr. 47.

O autorze

Ryszard Sowiński

Autor pierwszego w Polsce bloga o zarządzaniu kancelariami i marketingu usług prawniczych NowoczesnaKancelaria.pl, prowadzonego nieprzerwanie od 6 lat. Doradca biznesowy kancelarii prawnych i podatkowych w dziedzinie strategii, marketingu i zarządzania, związany z branżą usług prawniczych od ponad 15 lat, menedżer, prawnik, doradca podatkowy (nie wykonuje zawodu).
Zobacz więcej postów >

Czytaj także