Stan i perspektywy sektora usług prawnych

02.12.2008 autor: Ryszard Sowiński

W branży prawniczej od kilku lat zachodzą fascynujące zmiany. Kto ich nie zauważy – może w przyszłości gorzko tego żałować.

Ostatnie lata były dla sektora usług prawnych okresem wzrostu i zmian. Wzrost związany był z rosnącym popytem na usługi prawnicze wynikającym z rozwoju gospodarki, potrzeb klientów, zmianami w prawie, globalizacją itp. Wzrost popytu pozwolił dynamicznie rozwijać się naszemu sektorowi. Rozwój ten charakteryzuje kilka, godnych odnotowania zjawisk.

Warto zwrócić, na przykład, uwagę na wysoką dynamikę przychodów kancelarii prawnych. Analiza sprawozdań finansowych kancelarii, które je ujawniają, prowadzi do przekonania o wzroście wolumenu sprzedaży. Jak długo będzie trwał ten wzrost?Przewiduję, że w kolejnych dwóch-trzech latach nasza branża w wyraźny sposób zmniejszy dynamikę rozwoju, dopuszczam nawet myśl o spadku przychodów kancelarii prawniczych i kłopotach finansowych niektórych z największych kancelarii prawniczych. Będzie to wynikiem cięcia kosztów przez dotychczasowych klientów największych korporacji, którzy zaczną zwracać się ku kancelariom mniejszym, o niższych stawkach, ale podobnym doświadczeniu do ich dużych konkurentów. Ponadto, w obecnej sytuacji, na wzrost obrotów mogą najpewniej liczyć kancelarie windykacyjne i firmy prawnicze wyspecjalizowane w procesach restrukturyzacyjno-upadłościowych.

W dłuższej perspektywie czeka nas jednak co najmniej kilka lat wzrostu – potem sektor ten osiągnie dojrzałość i przychody kancelarii ustabilizują się. Będziemy świadkami dużych fuzji i przejęć kancelarii, a także bankructw tych mniej efektywnych. Priorytetem stanie się nie tyle wzrost przychodów, co poprawa efektywności i obrona uzyskanych pozycji.

Kolejnym ciekawym zjawiskiem jest pojawianie się coraz większej ilości kancelarii wieloosobowych. Nowe firmy prawnicze zakładają coraz częściej młodzi prawnicy, którzy nie mieli możliwości realizować swojej przedsiębiorczości u dotychczasowych pracodawców. Są to przedstawiciele pokolenia prawników wychowanych w kapitalizmie. Rozumieją oni, że kluczowym czynnikiem sukcesu w branży jest jakość relacji, jakość usług i wykorzystywanie nowoczesnych metod zarządzania.

Ciekawym zjawiskiem jest również wzmacnianie się lokalnych oddziałów kancelarii warszawskich. Wydaje się, że klienci lokalni są coraz bardziej skłonni akceptować wyższe stawki w zamian za niejednokrotnie bardziej profesjonalną obsługę. W przyszłości rynki lokalne będą coraz bardziej atrakcyjne dla kancelarii warszawskich, które rzucą wyzwanie dużym lokalnym firmom prawniczym.

Z satysfakcją odnotowuję również kolejne zjawisko – rosnącą świadomość potrzeby stosowania nowoczesnych technik zarządzania kancelariami. Wielu studentów prawa podejmuje dodatkowe studia z zakresu marketingu, zarządzania czy finansów. W samych kancelariach coraz częściej zamawia się książki i szkolenia z tego zakresu. Wzrost potrzeby nabywania wiedzy o marketingu i zarządzaniu odnotowuję też w statystykach mojego bloga. Ta wiedza, umiejętnie wykorzystana, będzie przyczyniać się w przyszłości do poprawy efektywności działania kancelarii prawnych oraz ich wyników finansowych. Może wreszcie uczelnie kształcące przyszłych prawników dostrzegą potrzebę wyposażenia ich w umiejętności tak potrzebne dla dobrego funkcjonowania na rynku usług prawniczych.

Ten proces rosnącej świadomości biznesowej spowodował narodziny nowej branży – usług wspomagających branżę usług profesjonalnych, w tym prawniczych. Na rynku funkcjonuje już kilka firm ze sporym doświadczeniem, które oferują kompleksowe i wyspecjalizowane usługi doradcze, w tym marketingowe, coaching czy szkolenia, a także wspierają w zakresie systemów informatycznych, dostosowanych do specyfiki usług profesjonalnych. Branża ta jest, w mojej ocenie, we wczesnej fazie rozwoju, ale jej oferta będzie cieszyć się w kolejnych latach coraz większą popularnością – wróżę jej duże sukcesy.

Czeka nas ciekawa przyszłość. Rozwinie się kilka nowych gałęzi prawa, nowych typów usług oraz nowych sposobów ich świadczenia. Zmiany technologiczne oderwą prawników od biurek i pozwolą im na pracę w dowolnym miejscu. Będą rozwijać się nowe formy promocji jak np. blogi, serwisy społecznościowe i wortale. Kancelarie zaczną wprowadzać coraz bardziej zaawansowane systemy zarządzania wiedzą, jakością czy ryzykiem. Poprawią się warunki pracy, a w przeciętnej wieloosobowej kancelarii na jednego partnera przypadać będzie trzech prawników. Zmienią się sposoby komunikacji z klientami i między prawnikami. Popularność zyskają nowe systemy rozliczeń, uzupełniające coraz częściej system rozliczeń godzinowych.

To tylko niektóre z procesów jakie czekają branżę usług prawniczych. Warto je przewidywać, obserwować i, pamiętając motto Legii Cudzoziemskiej, umiejętnie je wykorzystywać.

 

 

O autorze

Ryszard Sowiński

Autor pierwszego w Polsce bloga o zarządzaniu kancelariami i marketingu usług prawniczych NowoczesnaKancelaria.pl, prowadzonego nieprzerwanie od 6 lat. Doradca biznesowy kancelarii prawnych i podatkowych w dziedzinie strategii, marketingu i zarządzania, związany z branżą usług prawniczych od ponad 15 lat, menedżer, prawnik, doradca podatkowy (nie wykonuje zawodu).
Zobacz więcej postów >

Czytaj także